Orkiestra Filharmonii Opolskiej
Szymon Rypa – puzon
Piotr Mazurek – dyrygent

W programie:
Felix Mendelssohn Bartholdy – Uwertura koncertowa Hebrydy op. 26 [10′]
Friedebald Gräfe – Koncert na puzon i orkiestrę [15’]
Kazimierz Serocki – Sonatina na puzon i orkiestrę [10′]
Przerwa [20′]
Felix Mendelssohn-Bartholdy – V Symfonia d-moll Reformacyjna op. 107 [33′]

Jedno miejsce, dwie kultury. Śląsk Opolski przez wieki stanowił przestrzeń, w której splatały się różne tradycje kulturowe, a wpływy niemieckojęzycznego kręgu muzycznego odcisnęły na tym regionie trwały ślad. Przez stulecia pozostawał on pod silnym oddziaływaniem niemieckiej kultury muzycznej – od kościelnej tradycji organowej i chóralnej po działalność licznych kapeli i orkiestr miejskich. Muzyka niemieckich kompozytorów była tu nie tylko wykonywana, ale i żywo obecna w lokalnym życiu koncertowym, kształtując gusta opolskiej publiczności.

Hebrydy Felixa Mendelssohna to muzyczna pocztówka zrodzona z zachwytu nad naturą – kompozytor, olśniony widokiem Jaskini Fingala na szkockiej wyspie Staffa, pragnął uchwycić w dźwiękach niezwykłość tego miejsca, tworząc jedno z pierwszych dzieł poematu symfonicznego. W niespełna jedenastominutowej Uwerturze słychać zarówno majestatyczny bezmiar samotnej, bazaltowej groty, jak i niespokojny, żywy ruch fal uderzających o skały. Podobno sam kompozytor, wciąż pod wrażeniem przeżytej chwili, zapisał pierwsze takty melodii natychmiast po opuszczeniu jaskini, jakby chciał ocalić od zapomnienia ulotne wzruszenie. 

Koncert na puzon i orkiestrę Friedebalda Gräfego uchodzi za jedno z najważniejszych dzieł niemieckiej szkoły puzonowej. Utrzymany w formie tematu z wariacjami, łączy późnoromantyczną, śpiewną kantylenę z instrumentalną wirtuozerią, prezentując pełny zakres możliwości instrumentu. Gräfe, sam będąc puzonistą, stworzył utwór, w którym technika idzie w parze z muzykalnością, wymagając od solisty zarówno precyzji, jak i umiejętności budowania napięcia oraz różnicowania nastroju.

Sonatina na puzon i orkiestrę Kazimierza Serockiego należy do najważniejszych polskich kompozycji na puzon solo, łącząc inspiracje ludowe z nowoczesnym językiem harmonicznym. Utwór składa się z trzech kontrastujących części – od energicznego Allegro, przez śpiewne Andante molto sostenuto, po żywiołowy, taneczny, humorystyczny finał. To muzyka pełna kontrastów i zaskoczeń, dlatego warto usłyszeć ją na żywo i przekonać się, jak wiele emocji potrafi wydobyć z rzadko występującego na scenach instrumentu prawdziwy wirtuoz.

Symfonia Reformacyjna Feliksa Mendelssohna-Bartholdy’ego miała uświetnić obchody 300. rocznicy „Wyznania augsburskiego” w Berlinie. Jednak choroba kompozytora, będąca następstwem przebytej odry, spowodowała, że dzieło nie powstało na czas, a kolejne próby jego wykonania w Lipsku, Monachium, Paryżu czy Londynie kończyły się niepowodzeniem. Rozczarowany Mendelssohn uznał w końcu Symfonię za nieudaną i nigdy nie zgodził się na jej publikację. Dopiero po jego śmierci ujrzała światło dzienne. Muzycznym elementem spajającym dzieło jest Drezdeńskie Amen – krótka, liturgiczna formuła dźwiękowa, przenikająca wszystkie cztery części utworu, nadająca mu religijny, niemal mistyczny charakter i prowadząca ku triumfalnemu finałowi opartemu na chorale Marcina Lutra.

Szymon Rypa – puzon    

Szymon Rypa należy do grona wyróżniających się przedstawicieli młodego pokolenia polskich puzonistów. Ukończył z wyróżnieniem studia magisterskie w Hochschule für Musik Trossingen pod kierunkiem prof. Krisa Garfitta. Wcześniej studiował w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach w klasie Jarosława Meisnera, kształtując swoje doświadczenie pod okiem wybitnych przedstawicieli polskiej i europejskiej szkoły puzonowej.

Jest laureatem prestiżowych konkursów krajowych i międzynarodowych, w tym I nagrody podczas IPV Trombone Quartet Competition w Bazylei oraz Lugano International Music Competition. Jako członek The Polish Trombone Quartet współpracował z Bayerischer Rundfunk oraz Christianem Lindbergiem przy międzynarodowych projektach fonograficznych.

Swoją działalność artystyczną rozwija na międzynarodowej scenie muzycznej, łącząc występy solowe, kameralne i orkiestrowe. Współpracuje z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia, Filharmonią Opolską, Münchner Kammerorchester, Philharmonie Baden-Baden oraz Zakhar Bron Festival Orchestra. Jako solista, kameralista i muzyk orkiestrowy koncertował w Europie, Ameryce Południowej, Afryce i Oceanii.

Jest współzałożycielem Festival della Musica Liguria – międzynarodowej inicjatywy łączącej działalność koncertową z edukacją artystyczną. Angażuje się również w projekty popularyzujące muzykę klasyczną oraz prowadzenie kursów i warsztatów instrumentalnych.

Niezależnie od wykonywanego repertuaru, w centrum jego działalności pozostaje autentyczny dialog z publicznością oraz nieustanne poszukiwanie brzmienia, które najlepiej oddaje charakter wykonywanej muzyki.

Piotr Mazurek – dyrygent  

Kierownik muzyczny Opery Śląskiej. Jest absolwentem Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie wiolonczeli profesora Tomasza Strahla oraz w klasie dyrygentury symfoniczno-operowej w klasie profesor Moniki Wolińskiej. Już od początku swojej edukacji akademickiej fascynował go aparat orkiestrowy, co mocno ukierunkowało jego ścieżkę rozwoju instrumentalnego stawiając za priorytet wszelkie aktywności związane z wykonawstwem ansamblowym.

W swoim bogatym dorobku zawodowym Piotr Mazurek pełnił funkcję koncertmistrza grupy wiolonczel w Warszawskiej Operze Kameralnej, a od 2010 roku był zastępcą lidera grupy wiolonczel w orkiestrze Sinfonia Varsovia.

Po ukończeniu studiów dyrygenckich, w sezonie artystycznym 2022/2023 związał się ze światem operowym obejmując stanowisko asystenta dyrygenta w Operze Wrocławskiej. W ramach tej współpracy poprowadził wznowienia między innymi takich dzieł jak Kopciuszek G. Rossiniego czy Don Juan Christopha W. Glucka.

W kolejnym sezonie artystycznym awansował w szczeblach kariery na kierownika orkiestry Opery Bałtyckiej, co umożliwiło mu dalsze poszerzanie repertuaru operowo-baletowego i współpracę z wybitnymi artystami. W grudniu 2023 roku w tymże teatrze poprowadził swoją pierwszą premierę baletową Karnawał zwierząt C. Saint-Saënsa. Pracował także przy wznowieniach takich spektakli jak: Rigoletto G. Verdiego, Thais J. Masseneta, Coppelia L. Delibes czy Łaskawość Tytusa W.A. Mozarta. W sezonie artystycznym 2023/2024 nawiązał również współpracę z Operą, gdzie objął kierownictwo muzyczne nad premierami: Poławiaczy pereł G. Bizeta, Spartakusa A. Chaczaturiana, jubileuszową Halką S. Moniuszki, Korsarz A. Adama, Król Roger K. Szymanowskiego.

Poza zespołami operowymi współpracował z takimi zespołami symfonicznymi jak: Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie, Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus im. Jerzego Semkowa, Filharmonia Gorzowska, Filharmonia Zielonogórska czy Filharmonia Opolska.